Bilgin, F., Şafak, İ., Kiracıoğlu, Ö., 2005, Ege Bölgesinde Defne (Laurus nobilis L.) Üreticiliğinin Sosyoekonomik Önemi ve Üretici Profilinin Belirlenmesi, Ege Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Teknik Bülten No:28, Müdürlük Yayın No:37, 39 s. İzmir. (Proje No: 15.8204/2003–2005).

 

MAKALENİN TAMAMINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ

 

Ege Bölgesinde Defne (Laurus nobilis L.) Üreticiliğinin Sosyoekonomik Önemi ve Üretici Profilinin Belirlenmesi

 

Orman kaynaklarında sürdürülebilir ve katılımcı bir yönetimin sağlanabilmesi için kaynakları yönetenler ile bu kaynaklardan faydalananlar arasında sağlam bir işbirliğinin kurulması gerekmektedir. Bu amaçla faydalanıcıların çevresel, sosyal ve ekonomik beklentilerinin ortaya konması, sorunlarının ve yeni uygulamalara bakış açılarının belirlenebilmesi, faydalanıcı profillerinin ortaya konması önemlidir. Bu amaçla çalışmada, Balıkesir, İzmir ve Muğla OBM hudutlarındaki köyler ve bu köylerdeki defne üreticileri (toplayıcıları) ele alınarak incelenmiştir.

 

Araştırmada konuyla ilgili yazılı ve basılı kaynaklardan, OGM birimleri ve Ege İhracatçı Birlikleri kayıtlarından faydalanılmıştır. Saha araştırmaları için tesadüfi örnekleme modeli kullanılmış, örnek hacmi olarak belirlenen 28 köy ve bu köylerde yerleşik 104 defne üreticisi ile çalışmalar yürütülmüş, arazi gözlemleri yapılmıştır. Çalışmada iki tip anket kullanılmıştır. Bunlardan ilki köy muhtarları ile yapılan “köy tanıtım anketleri”, diğeri ise, defne üreticileri ile yapılan “işletme anketleri”dir.

 

Araştırma sonunda, üreticilerin defne işletmeciliği konusunda önemli bilgi eksiklikleri bulunduğu ve doğal defne üretim alanlarında tahribatın devam ettiği belirlenmiştir. Defne yaprağının çoğunlukla yerel alıcılar kanalıyla aracılara teslim edildiği, kooperatif alımının sınırlı olduğu, yörelerde defne toplayıcılığına daha ziyade ek gelir kaynağı olarak bakıldığı ve henüz bir üretim modeli olarak görülmediği ifade edilmiştir. Yine köylerde defne üretiminin geliri en düşük kesimlerce yapıldığı görülmüştür. Üreticilerin büyük çoğunluğu ise defne kültür işletmeciliğine sıcak bakmaktadır.

 

Doğal defne alanlarında tahribatının önüne geçilebilmesi ve kültür işletmeciliğin yaygınlaştırılabilmesi için öncelikle eğitim, bilgilendirme ve organizasyon çalışmalarına ağırlık verilmeli, mevcut organizasyonlar (kooperatifler) desteklenmelidir. Bu amaçla devlet, üretici ve özel sektör koordinasyonu ve hedef birliği sağlanabilmelidir. Defne kültür işletmeciliğinin başlangıçta tam alan yerine karma sistem işleyişi içinde ele alınarak diğer ürünlerle birlikte (tarımsal ormancılık) yaygınlaştırılmasına ve sözleşmeli ve kotalı üretimin teşvik edilmesine öncelik verilmelidir.

 

Anahtar Kelimeler: Defne yaprak üretimi, defnenin sosyo-ekonomik önemi, üretici profili, defne yetiştiriciliği.